İklim Değişikliği: Değişen Sadece İklim Mi?




İklim değişikliği ya da Küresel ısınma karbondioksit gibi ısıyı tutan gazların atmosferde artmasıyla oluşan ve atmosfere salınan sera gazlarının neden olduğu sera etkisinin sonucunda da, Dünya üzerinde yıl boyunca kara, deniz ve havada ölçülen ortalama sıcaklıklarda görülen artış nedeniyle dünyanın iklimin değişmesidir.

Bu iklim krizi hakkında yapılan genel tanım olsa da, durumu en başından ele alarak açmamız gerektiğini düşünüyorum. Öyle ki iklim krizi ile ilgili ekoloji haberlerinde basın ve yayın kuruluşları tarafından; iklim acil durumu, iklim bozulması gibi durumun aciliyetini gösterir ifadeler de kullanılıyor. Sera Gazı ve Sera Etkisi Nedir? Dünyamız ve atmosferi, bugün hepimizin bildiği seraların sahip olduğu prensipler gibi çalışır. Yeryüzüne ulaşan ışınların çoğu geri yansır ve atmosferimiz ''sera gazı'' olarak nitelendirilen karbondioksit, su buharı, metan gibi gazları yeryüzüne geri gönderir. Bu gazlar tıpkı bir sera gibi gezegenimizin etrafını sarar ve hepimizin yaşaması için gerekli olan 15°C'yi oluşturur. Bu da demek oluyor ki, aslında sera etkisi yaşam koşullarımız için önemli. Peki ya bu etkiyi durduramazsak? Temelinde yararlı olan bu etkinin zararlı olabileceği aklımıza daha önce gelmemiş olsa da, bugün Küresel Isınma ya da İklim Değişikliği küresel bir sorun haline gelmiş durumda.

Küresel İklim Değişikliğine Yol Açan Etkenler Nelerdir? Hepimizin aşina olduğu gibi fosil yakıt tüketimi sera etkisinin başında geliyor. Fosil yakıtlar arasında ana sorumlu olarak "kömür" karşımıza çıkar. Küresel ölçekte birincil enerji talebinin %27’si kömürden sağlanırken, enerji kaynaklı sera gazı emisyonlarının %43’ü kömür kaynaklıdır. Kömürü %36 ile petrol, %20 ile doğalgaz takip eder . Kömür, üretilen bir birim enerji başına doğalgazın 1,7 katı karbondioksiti atmosfere salar. Kömür gibi akaryakıtlar, yoğun miktarda karbondioksit salınımına neden olduğu için sera etkisini arttırır. IPCC’ye göre 2004 yılındaki insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının %56’sı fosil yakıt kullanımında ortaya çıkan karbondioksite aittir. Ormansızlaşma da %17’lik bir paya sahiptir. Endüstriyel ve tarımsal üretim için fabrikalarda kullanılan fosil yakıtlar ve salınım yapan bacalara takılmayan filtreler ikinci ana sebep olarak karşımıza çıkıyor. İklim Değişikliği Hayatımızda Neleri Değiştiriyor? Paris Antlaşmasına göre Dünya'nın ortalama ısısı 2°C'yi geçmemelidir. Yapılan incelemeler, dünya sıcaklık ortalamalarının bugüne kadar geri dönülemez bir şekilde 1°C arttığını gösteriyor. Yalnızca 1 derecelik artış bile kasırgalar, orman yangınları, aşırı yağışlar ve beraberinde sel felaketleri, sıcak hava dalgaları gibi doğal felaketlerin etkilerini yaşamamıza sebep olabilir.

Bugün karbon salımlarımızı durdursak dahi mevcut karbon emisyonları nedeni ile ısınma 2030 yılında +1.5°C artmış olacak. Bu da demek oluyor ki 10 sene içerisinde ekosistem dengesinin bozulması, canlı türlerinde kayıplar ve birçok doğal afet gibi ölümcül tehlikeler bizi bekliyor. İklim değişikliğinin etkisi sıcaklıklardaki artıştan ibaret değil. Kuraklık, seller, şiddetli kasırgalar gibi aşırı hava olaylarının sıklığı ve etkisinde artış, okyanus ve deniz suyu seviyelerinde yükselme, okyanusların asit oranlarında artış, buzulların erimesi gibi sonuçlar doğuracak. Bu da mevcut popülasyon içerisinde yaşayan hayvan ve bitkilerin adaptasyon geliştiremeden ölmeleri anlamına geliyor. Ayrıca Finlandiya ve ABD’deki bilim insanları tarafından gerçekleştirilen yeni bir araştırmaya göre, daha kısa ve daha sıcak geçen kışlar, kuzey göllerinden yayılan metan salımlarında artışa neden oluyor. Buzsuz geçen daha uzun dönemler, metan salımını artırıyor. Finlandiya’da, göllerden yayılan metan salımları yüzde 60’a kadar artabilir. Sözgelimi, iklim değişikliği dediğimiz zaman yalnızca iklimin değişmesinden bahsetmiyoruz. Dünya üzerinde yaşayan milyonlarca bitki ve hayvan türünün ve bizlerin yaşamının tehlikeye girmesinden bahsediyoruz. Bugün bunu değiştirmek, karbon salınımı azaltmak ve bilinçli hareket etmek bizim elimizde. Geleceğe daha iyi bir Dünya bırakmak için birlik olmamız şart. Ne de olsa başka bir Dünya şimdilik yok :) Kaynakça: www.wwf.org.tr tr.wikipedia.org www.ekolojist.net www.gazeteduvar.com.tr


3 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör