Plastik Atık Sorunu


Geçmişten günümüze, insanların yaşam koşullarının değişmesiyle birlikte pek çok değişiklik yaşandı ve yaşanıyor. Bu süre boyunca hayatımızı kolaylaştıran yüzlerce yeni buluş geliştirdik. Geliştirdiğimiz buluşlar amacına hizmet etse de, zararlı tarafları da bulunuyor. Modern zaman insanının en büyük düşmanlarından biri olan ''Plastik atıklar'', bu listenin başını çekiyor diyebiliriz. Plastik ürünler şüphesiz daha kolay elde edilmesi, ucuz olması, kolay taşınabilir olması, esnek ve hijyenik olması gibi avantajlardan dolayı yaşadığımız yüzyıl içerisinde diğer ürünlere göre daha çok ve daha yaygın kullanılmaya başlamıştır. 1960’larda tabak, çatal, kaşık, bardak gibi tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya çıkışı tüketicileri bulaşık yıkama zahmetinden kurtarmıştır. (cumhuriyet.com, 2018) Üreticiler yönünde ise çok daha az maliyetli ve kullanışlı olması büyük bir artıdır. Bunlarla beraber plastik atık kirliliği, ham maddesinin genelde petrol ya da petrol türevleri olması nedeniyle doğa için yüksek risk teşkil eder. Doğada çözülmesi çok uzun yıllar alan plastikler, toprağa karıştıklarında fosil yakıtlardan üretildikleri için dengeyi bozarlar ve çok büyük zararlar verirler. Hayvanlar onu yiyecek sanarak yediklerinde sindiremez ve sağlık sorunları yaşarlar .Ayrıca plastikler ne yazık ki insanlar için de çok zararlıdır. Tükettiğimiz deniz ürünleri yoluyla bizim de sindirim sistemimize zarar verebilirler.

Ne kadar üzücü ki, PAGEV’in (Türk Plastik Sanayicileri Araştırma Geliştirme ve Eğitim Vakfı) yayınladığı 2019 yılı Plastik Sektörü İzleme Raporu verilerine göre plastik üretimi 2019 yılında %3,4’lük bir artış göstererek 9.46 milyon tona ulaşmıştır. (ChemLife.com, 2020) . WWF (World Wildlife Fund-Dünya Doğayı Koruma Vakfı) tarafından plastik atıklar konusunda hazırlanan bir rapora göre Akdeniz’deki atıkların %95’ini plastik atıklar oluşturmaktadır (WWF, 2019).


Peki plastik atıklarla nasıl mücadele edebiliriz?


Sonuçları büyük ve üzücü olsa da hayatımızda uygulayacağımız birkaç çözüm ile doğaya katkıda bulunmak ve bu savaşta onun yanında olmak mümkün.


-Plastik poşet kullanımını azaltmak.

Üreticiler doğada çözünebilir poşetler üretse de, çözünebilir olması bir noktada zararlı olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Bunun yerine bez çanta, tekerlekli pazar çantaları ve örme filelerin kullanım ömürleri daha uzun, daha kullanışlı ve doğa dostudur. Ülkemizde de poşetlerin ücretli satışı ile birçoğumuz yaşamını buna göre düzenledi ve yararlı olduğu da ortada.


-Geri dönüştürülebilir ürünler tercih etmek.

Yapılan araştırmalara göre dünya genelinde tüketilen plastiklerin yaklaşık %90’ı geri dönüştürülmemektedir. Geri dönüşüm yoluyla yeniden plastik elde etmek için petrol ya da fosil yakıtlar gibi doğal kaynaklar kullanılmaz. Şüphesiz ki bu doğal kaynakların işlemden geçmesi ekonomik olarak da maliyetlidir.


-Tek kullanımlık plastikleri tercih etmemek.

Tek kullanımlık plastikler ne kadar pratik ve kullanışlı olsa da doğa için ne yazık ki çok zararlıdır. Yemek yerken yemeğinizi paket yaptırmak yerine güzel bir mekanda oturup arkadaşlarınızla sohbet ederken yemek yemek daha hoş bir seçenek olabilir.


-Tabi ki en önemlisi: Bilinç

Plastik atık konusunda yeterli bilince sahip bireyler olmak hepimizin doğaya ve kendi geleceğine karşı bir sorumluluğudur. Hep beraber hayatımızda yapacağımız küçük değişiklikler ile doğayı, geleceğimizi kurtarmak mümkündür. El ele vererek güzel bir gelecek yaratabiliriz.


Kaynak: KÜÇÜK, A. KAYAN, A. (2020). Plastik Kirliliğin Çevresel Zararları ve Çözüm Önerileri. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 22;(2): 403-427.




17 görüntüleme1 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör